1. Mùa thu lịch sử và sự ra đời của nước Việt Nam mới
Trong lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, độc lập, tự do luôn là khát vọng cháy bỏng của dân tộc Việt Nam. Trải qua hơn tám mươi năm sống dưới ách thống trị của thực dân, nhân dân ta phải chịu cảnh mất nước, đói nghèo, áp bức và không được làm chủ vận mệnh của mình. Nhưng trong những năm tháng đen tối ấy, tinh thần yêu nước, ý chí quật cường và khát vọng tự do chưa bao giờ bị dập tắt.
Tháng Tám năm 1945, dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, toàn thể dân tộc Việt Nam nhất tề đứng lên tiến hành Tổng khởi nghĩa, giành chính quyền về tay nhân dân. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám đã đập tan ách thống trị của thực dân, phong kiến, mở ra bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử dân tộc.
Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, trước hàng chục vạn đồng bào, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, trịnh trọng tuyên bố với quốc dân và thế giới: “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự do, độc lập.” Sự kiện ấy chính thức khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa – nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á, mở ra kỷ nguyên mới: kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với quyền làm chủ của nhân dân. (Bảo tàng Hồ Chí Minh)
Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ngày 2/9/1945 (Ảnh tư liệu)
Tuyên ngôn Độc lập không chỉ là bản khai sinh của một quốc gia mà còn là văn kiện chính trị, pháp lý có giá trị lịch sử và thời đại sâu sắc. Từ quyền con người, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nâng lên thành quyền của các dân tộc: quyền được sống, quyền tự do, quyền mưu cầu hạnh phúc và quyền tự quyết định con đường phát triển của mình. Đó là chân lý thiêng liêng, là nền tảng tinh thần của dân tộc Việt Nam trong suốt hành trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
2. Hành trình bảo vệ nền độc lập, thống nhất non sông
Nền độc lập vừa giành được đã phải đối mặt với muôn vàn thử thách. Chính quyền cách mạng còn non trẻ; nền kinh tế kiệt quệ; nạn đói, nạn mù chữ hoành hành; các thế lực thù địch trong và ngoài nước tìm mọi cách chống phá. Trong hoàn cảnh “ngàn cân treo sợi tóc”, nhân dân ta vừa xây dựng chính quyền mới, vừa chống “giặc đói”, “giặc dốt” và giặc ngoại xâm.
Độc lập không phải món quà được trao tặng mà là thành quả được đánh đổi bằng mồ hôi, xương máu của biết bao thế hệ. Với tinh thần “thà hi sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”, dân tộc Việt Nam đã tiến hành cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp, làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 – mốc son chói lọi trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc.
Lá cờ Quyết chiến quyết thắng tung bay trên nóc hầm De Castries (Ảnh tư liệu)
Tiếp đó là 21 năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước đầy gian khổ, hi sinh. Đại thắng mùa Xuân năm 1975, đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, đã giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước, đưa cả nước bước vào kỷ nguyên độc lập, thống nhất và cùng đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội.
Xe tăng tiến vào Dinh Độc Lập ngày 30/4/1975 (Ảnh tư liệu)
Mỗi tấc đất của Tổ quốc hôm nay đều thấm đẫm công lao và sự hi sinh của các thế hệ cha anh. Bởi vậy, kỷ niệm Quốc khánh không chỉ là niềm vui, niềm tự hào mà còn là dịp để mỗi người Việt Nam tưởng nhớ, tri ân Chủ tịch Hồ Chí Minh, các anh hùng liệt sĩ, thương binh, gia đình có công với cách mạng và hàng triệu người con đã cống hiến tuổi xuân cho nền độc lập, tự do của dân tộc.
3. Đổi mới – bước chuyển lịch sử của đất nước
Sau ngày thống nhất, Việt Nam phải khắc phục hậu quả nặng nề của chiến tranh trong điều kiện đất nước còn nghèo nàn, cơ sở vật chất thiếu thốn và bị bao vây, cấm vận. Những khó khăn của cơ chế quản lý cũ cùng sự biến động của tình hình thế giới đặt đất nước trước yêu cầu phải tìm một con đường phát triển phù hợp.
Năm 1986, công cuộc đổi mới được khởi xướng, trở thành một bước ngoặt có ý nghĩa lịch sử. Với tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, tôn trọng quy luật khách quan và lấy cuộc sống của nhân dân làm thước đo, Việt Nam từng bước chuyển sang phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; mở rộng quan hệ đối ngoại; chủ động hội nhập khu vực và quốc tế.
Đại hội Đảng lần thứ VI mở đầu công cuộc đổi mới, khơi dậy và phát huy sức mạnh, tiềm năng để đưa đất nước đứng lên (Ảnh tư liệu)
Từ một nước thiếu lương thực, Việt Nam đã vươn lên bảo đảm an ninh lương thực và trở thành một trong những quốc gia xuất khẩu nhiều sản phẩm nông nghiệp quan trọng. Từ một nền kinh tế khép kín, đất nước từng bước tham gia sâu rộng vào chuỗi sản xuất, thương mại và hợp tác toàn cầu. Hệ thống kết cấu hạ tầng, đô thị, giao thông, năng lượng, viễn thông và các dịch vụ xã hội không ngừng được đầu tư, mở rộng.
Quan trọng hơn, công cuộc đổi mới đã giải phóng sức sản xuất, khơi dậy tinh thần năng động, sáng tạo của con người Việt Nam; gắn phát triển kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội và nâng cao đời sống nhân dân. Thành tựu ấy khẳng định sức mạnh của đường lối đúng đắn, của khối đại đoàn kết toàn dân tộc và ý chí tự lực, tự cường của đất nước.
Lễ cắt băng khánh thành Nhà máy thủy điện Hòa Bình năm 1994 (Ảnh tư liệu)
4. Việt Nam hôm nay: Cơ đồ, tiềm lực và vị thế mới
Sau bốn thập kỷ đổi mới, diện mạo đất nước đã có những thay đổi sâu sắc. Nền kinh tế duy trì đà phát triển, quy mô không ngừng được mở rộng. Năm 2025, tổng sản phẩm trong nước tăng 8,02%; quy mô nền kinh tế đạt khoảng 510 tỉ USD, GDP bình quân đầu người đạt khoảng 5.000 USD. Những con số ấy cho thấy sức bật mạnh mẽ và khả năng thích ứng của nền kinh tế Việt Nam trước những biến động phức tạp của thế giới. (Cục Thống kê)
Phát triển đất nước hôm nay không chỉ được thể hiện qua tốc độ tăng trưởng kinh tế mà còn qua chất lượng cuộc sống của nhân dân. Hệ thống giáo dục, y tế, an sinh xã hội tiếp tục được quan tâm; đời sống vật chất và tinh thần từng bước được nâng cao; truyền thống văn hóa dân tộc được gìn giữ, phát huy. Nhiều vùng nông thôn đổi mới; nhiều đô thị hiện đại hình thành; hạ tầng giao thông ngày càng đồng bộ, góp phần kết nối các vùng miền và mở ra những không gian phát triển mới.
Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, phát triển khoa học – công nghệ, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn. Trí tuệ nhân tạo, dữ liệu số, công nghệ cao và nguồn nhân lực chất lượng cao đang trở thành những động lực quan trọng của giai đoạn phát triển mới. Cùng với đó, quốc phòng, an ninh được củng cố; chủ quyền quốc gia được giữ vững; hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế ngày càng chủ động, tích cực, góp phần nâng cao uy tín, vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.
Tuy nhiên, phía trước vẫn còn không ít khó khăn: cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh, nguy cơ tụt hậu về công nghệ, chênh lệch phát triển giữa các vùng miền và những vấn đề đặt ra trong bảo vệ môi trường, gìn giữ bản sắc văn hóa. Điều đó đòi hỏi đất nước phải tiếp tục đổi mới mạnh mẽ, hoàn thiện thể chế, phát triển nguồn nhân lực, xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ và nâng cao năng lực nội sinh.
Độc lập trong thời đại mới không chỉ là bảo vệ vững chắc biên giới, biển đảo và chủ quyền lãnh thổ mà còn là làm chủ công nghệ, dữ liệu, năng lượng, tri thức và năng lực sản xuất. Tự do không chỉ là thoát khỏi ách áp bức mà còn là tạo điều kiện để mỗi người dân được học tập, lao động, sáng tạo và theo đuổi một cuộc sống tốt đẹp. Hạnh phúc của nhân dân phải trở thành mục tiêu cao nhất của mọi chủ trương và chính sách phát triển.
5. Tiếp nối giá trị Quốc khánh, dựng xây tương lai
Kỷ niệm 81 năm Quốc khánh 2/9 là dịp để mỗi người Việt Nam nhìn lại chặng đường vẻ vang đã qua, thêm trân trọng giá trị của hòa bình, độc lập và thống nhất. Đó cũng là thời điểm để toàn dân tộc củng cố niềm tin, phát huy sức mạnh đại đoàn kết, khơi dậy khát vọng xây dựng một nước Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc.
Mục tiêu đến năm 2045 – tròn một thế kỷ thành lập nước – Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao là một khát vọng lớn lao nhưng có cơ sở từ chính những thành tựu, tiềm lực và kinh nghiệm đã được tích lũy. Để hiện thực hóa khát vọng ấy, đất nước cần tiếp tục dựa vào sức mạnh của nhân dân, coi con người là trung tâm, chủ thể và nguồn lực quan trọng nhất của sự phát triển. (Tư liệu Văn kiện Đảng)
Đối với thế hệ trẻ, lòng yêu nước hôm nay cần được thể hiện bằng những hành động thiết thực: chăm chỉ học tập, rèn luyện đạo đức, làm chủ khoa học – công nghệ, có ý thức trách nhiệm với cộng đồng, tôn trọng pháp luật, giữ gìn bản sắc văn hóa và sẵn sàng cống hiến cho Tổ quốc. Mỗi cán bộ, giáo viên, người lao động và học sinh đều có thể góp phần dựng xây đất nước từ chính công việc hằng ngày bằng tinh thần trách nhiệm, lòng trung thực và khát vọng vươn lên.
Thế hệ trẻ Trường THCS Hưng Đạo (phân hiệu 1), Hải Phòng - tiếp nối truyền thống, học tập, sáng tạo và góp sức xây dựng đất nước.
Từ lời tuyên bố đanh thép tại Quảng trường Ba Đình mùa thu năm 1945 đến nhịp sống sôi động của đất nước hôm nay là hành trình 81 năm của bản lĩnh, trí tuệ và ý chí Việt Nam. Tinh thần Quốc khánh 2/9 sẽ mãi là ngọn lửa thiêng liêng, soi sáng con đường dân tộc tiến bước, tiếp thêm sức mạnh để nhân dân Việt Nam vững tin xây dựng một đất nước hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, văn minh và hạnh phúc.